Luyện Tâm   
                 ( Training the Mind  by Eric Sotnak
                                    Nguyễn Hiền  lược dịch )

Morihei Ueshiba, người sáng lập môn phái Aikido, mong muốn Aikido hướng cao hơn là một môn vơ chỉ với những kỹ thuật tự vệ. Ư của Ngài là đưa vào vơ thuật này những ly tưởng có tánh cách luân lư, xă hội, cá tánh cương trực. Ueshiba hy vọng rằng người ta sẽ hoàn thiện bản thân cả thể chất lẫn tinh thần bằng cách tập luyện Aikido.

       Dĩ nhiên, kết quả trên không thể nào đạt được trong một sớm một chiều, tuy nhiên, làm thế nào tập luyện aikido để được chuyển hóa từ tâm-sinh lư đến tinh thần. Hơn nữa, nhiều phái vơ thuật khác cho rằng môn phái của họ chính là phương tiện hữu hiệu nhất để đưa môn sinh đến giác ngộ hay là đến tâm sinh lư chuyển hóa. Chúng ta có lẽ tự hỏi làm thế nào aikido chuyển hóa hữu hiệu hơn những vơ thuật khác. 

Rơ ràng bất cứ lực chuyển hóa nào nếu có của aikido, không thể nằm trong những kỹ thuật đơn thuần thuộc về thể lư. Nếu như aikido là phương tiện để tự tiến và chuyển hóa tâm thân theo đường lối vạch ra của người sáng lập nó, th́ người tập aikido cũng phải có một thái độ cương quyết trong sự luyện tập, đồng thời cũng phải cố gắng vun bồi ư chí kiên cường. 

Ngày xưa, những môn phái kia cho rằng chính họ là phương tiện chuyển hóa, đều bắt nguồn từ những truyền thống tôn giáo và triết học như Phật giáo và Lăo giáo (ảnh hưởng của Thần giáo ở Nhật Bản tương đối không đáng kể). Ở Nhật, phái thiền của Phật giáo thực hành một lối phát triển về nghệ thuật hoán chuyển mạnh nhất. 

Mặc dầu Morihei Ueshiba không bị ảnh hưởng nhiều bởi Lăo giáo và Thiền bằng những “tôn giáo mới”. Omotokyo, có lẽ đă đêm triết lư va thực hành của Phật và Lăo giáo vào trong aikido. Hơn nữa, Omotokyo phát xuất sâu rộng từ một cơ cấu phức tạp của quan niệm thần quyền và đức tin của “Thần giáo canh tân”. Không thể nào tin được là sự vay mượn kiến trúc này là điều kiện cần thiết cho sự tu dưỡng tâm thân trong aikido. 

Đề cập đến triết lư và thực hành của Thiền và Lăo giáo trong aikido. Sự chuyển hóa tâm thân qua sự luyện tập aikido không khác ǵ mấy so với những môn nghệ thuật khác như Karate, kyudo, và trà đạo. Những môn nghệ thuật kia đều có chung mục đích là tạo nên ở người luyện tập tánh trầm tỉnh cương nghị, phản ứng tự nhiên, tâm lượng rộng mở để chấp nhận sự vật với bản chất tự nhiên của chúng. Phương tiện chánh yếu để tạo ư chí nơi môn sinh đến từ hai phương pháp: lập đi lập lại những động tác căn bản và vị trí của vơ thuật; giữ ư chí kiên tŕ trong sự luyện tập. 

Yếu tố giúp aikido chuyển hóa một cá thể là luôn luôn phối hợp nhau trong sự luyện tập. Sự huấn luyện có phối hợp xóa đi ư nghĩ tranh đua. Ư nghĩ này làm nảy sinh quan niệm phân biệt ta-người. Sự luyện tập phối hợp nhau c̣n giúp cho môn sinh quan tâm về sự an toàn của đối thủ. Thái độ quan tâm đến người khác này được phát triển ở nhiều t́nh huống khác hơn là trong sự luyện tập aikido. Nói cách khác, sự phối hợp nhau trong việc tập luyện aikido là để tập thành một đức tánh luân lư trong đời sống hằng ngày. 

Hơn thế nữa, chắc chắn rằng sự tu dưỡng cá nhân nếu có, bằng cách tập aikido, không phải là một tiến tŕnh tự động. Có những môn sinh aikido với nhiều năm kinh nghiệm vẫn phạm phải cả đạo đức và luật pháp. Nhiều kinh nghiệm và lảo luyện kỹ thuật trong vơ học không bảo đảm sự tiến bộ về đạo đức cá nhân. Sự kiện này thường làn nản ḷng những môn sinh aikido, nhất là khi họ khám phá ra rằng thầy dạy của họ vẫn phạm phải những giới luật nào đó.

       Thật ra, điều này tự nó là một bài học giá trị : kỹ thuật lăo luyện dễ đạt hơn là tinh tấn cá nhân. Mặc dù cả hai mục tiêu trên có thể đ̣i hỏi cả một đời để đạt đến, qua sự hy sinh và cố gắng đạt được mục tiêu kỹ thuật tương đối dễ dàng hơn là sự tu dưỡng và tinh tấn cá nhân.

    Tuy nhiên, con đường tự tinh tấn và tu dưỡng bản thân phải được bắt đâu đâu đó. Có lẽ, điểm khởi đầu quan trọng nhất (và cũng dễ quên nhất) của cả hai thầy và tṛ trong môn phái aikido là luôn giữ trong tâm ta-người là một, mỗi một cá nhân có một cái nh́n độc nhất, có khả năng cảm nhận đau đớn, chán nản và hạnh phúc, và mỗi cá nhân có một mục đích riêng cho sự tập luyện. 

Nếu một người quan niệm rằng một phần của sự tập luyện aikido nhắm vào sự tinh tấn, người đó thỉnh thoảng nên chú trọng xem người khác nh́n ḿnh như thế nào. Một người có thể có khả năng vơ thuật siêu việt, tuy nhiên bị xem như là kẻ kiêu căng và ngạo mạn. 

    Nguồn Gốc | Sáng Lập | Chương Tŕnh HL | Từ HKĐ | HLV | Sinh Hoạt  
         Liên Lạc | Bài Viết | Nơi Khác | Trang chính     

Pḥng tập Hiệp Khí Đạo Việt Nam tại Austin, Texas, Hoa kỳ ( 1995 )