|
Ở đất Bình Định, ai mà chẳng nghe câu : " Roi Thuận Truyền, quyền An
Thái " hoặc " Trai An Thái,
gái Thuận Truyền ". Câu nói ấy thể hiện một
đặc điểm của An Thái, ấy là một lò võ lớn nổi tiếng của miền
quê
này. Trai gái đều giỏi giang võ thuật như nhau.
An
Thái gồm 7 thôn lớn và một thị tứ, thuộc xã Nhơn Phúc, huyện An
Nhơn. Nhân dân ở đây sống
chủ yếu bằng trồng lúa, trồng mía, kéo mật
làm đường và các nghề thủ công như dệt vải lụa, nhuộm the và
buôn
bán nhỏ. An Thái gần sông Côn, gần đường hàng huyện lại có thị tứ
nên việc buôn bán rất nhộn nhịp.
" Nhất cận thị, nhị cận giang " là
vậy. Đầu thế kỷ XVII, nhiều người Hoa lánh nạn trong cuộc " phản
Thanh
phục Minh ", lưu lạc đến đây sinh cơ lập nghiệp. Họ giỏi buôn
bán và các nghề thủ công nên việc làm ăn
của dân địa phương cũng nhờ
thế mà phát triển.
Lò
võ An Thái gồm 4 nhánh : Bình Sơn, Hải Sơn, Quách Cang, Hồ Hoành.
Nhân dân An Thái từ già
đến trẻ, từ trai đến gái hầu như đều giỏi
võ. Thủa xưa nơi đây còn gần rừng núi và hoang vắng, lại loạn lạc
giặc giã nhiều, nên ai cũng thi nhau luyện tập để có sức khỏe chống
trộm cướp, chống thú dữ và bảo vệ
làng xóm.
Phái võ Bình Sơn ở Thắng Công duy trì được những ngón bí truyền của
võ Việt và kết hợp với
võ Tàu của người Hoa. Ba phái kia thì thuần
dạy võ Tàu, sau có kết hợp với võ Việt cho thêm phong phú.
Mỗi dịp Tết đến, nhân dân An Thái có trò chơi " phá giàn tranh heo "
để thi thố sức khỏe và
sự nhanh nhẹn của các võ sĩ. Những người dự
thi đứng chung quanh giàn, chờ người trưởng trò chặt
đứt dây giữ
giàn buộc con heo quay rơi xuống. Người dự thi phải dùng mọi thủ
pháp, miếng võ, sức mạnh
và sự nhanh nhẹn để đoạt bằng được con heo.
Ai tranh được, vác chạy một mạch về thôn mình là
thắng cuộc, được
mọi người tôn vinh và trọng nể.
Thủa xưa, thày giáo Trương Văn Hiến từ xứ Nghệ lưu lạc vào đất An
Thái. Thày ra mắt dân làng bằng
một pha ngoạn mục: nửa đêm thày dùng
võ nghệ đánh tan bọn cướp lớn trên sông Côn.
Dân làng mến phục, kính
trọng, giúp thày mở lò dạy võ. Thày tận tâm truyền dạy võ nghệ cho
con
em họ. Người theo học rất đông. Anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ,
Nguyễn Lữ cũng đến Thắng Công
học văn, học võ thày Hiến và làm nên
sự nghiệp vĩ đại. Các học trò khác của thày Hiến đều là những
chiến
binh dũng cảm của nghĩa quân Tây Sơn.
An
Thái nay là một trong bốn trung tâm dân cư, là "cụm văn hóa" của
huyện An Nhơn.
Lò võ An Thái vẫn được duy trì và phát triển. Nhiều
võ sinh nhỏ tuổi ngày ngày học tập, rèn luyện
sức khỏe để góp phần
xây dựng, bảo vệ quê hương đất nước.
Nguyễn Văn Chương |